021-28422910
info@utiran.com

معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

کارشناسی فرش

دیباچه: تا چندی پیش در ایران به هنر بسیار ظریف و زیبا‎ی فرش تنها به صورت یک حرفه نگاه می‎شد؛ هنری که نسل به نسل به صورت سنتی و استاد- شاگردی منتقل می‎گردید./ معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

به عبارت دیگر کمتر کسی در این زمینه مطالعه، تحقیق و پژوهش انجام داده بود و یک مرکز دانشگاهی برای آموزش، حفظ و حراست و پیشرفت این هنر اصیل ایرانی و سرمایه ملی وجود نداشت.

اما خوشبختانه در دهه هفتاد به همت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، رشته کارشناسی فرش در برخی از دانشکده‎های هنر مراکز آموزش عالی ارائه گردید؛ رشته‎ای که می‎تواند موجب رشد و اعتلای هنر و صنعت فرش کشورمان گردد.

در این رشته دانشجو درباره تاریخچه فرش، جامعه شناسی فرش، انواع بافت، ابزار بافت، طراحی، رنگ و الیاف فرش اطلاعات لازم را به دست می‎آورد. برای مثال، در فرش دستی سه نوع الیاف طبیعی پشم، ابریشم و نخ به کار می‎رود که دانشجوی کارشناسی فرش، با این الیاف و نحوه تکنولوژی هر یک از آنها به صورت علمی آشنا می‎شود؛ یعنی ریسندگی و رنگرزی این الیاف را می‎آموزد.

همچنین دانشجوی این رشته با فرش‎های مناطق مختلف جغرافیای ایران که از نظر الیاف، بافت، طرح و رنگ متفاوت است، آشنا می‎گردد. البته لازمه کسب این دانش، اطلاع از جامعه‎شناسی نقاط مختلف ایران است. برای مثال، در قالی کاشان بیشتر از رنگ‎های قرمز و سرمه‎ای استفاده می‎شود.

معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

اما در قالی تبریز رنگ‎های بژ، کرم ومسی کاربرد دارد و این تفاوت رنگ به دلیل تفاوت محیطی و جغرافیایی شهرها و مناطق یاد شده است.

در کل رشته کارشناسی فرش دارای پنج گرایش مرمت و تکمیل، طراحی، رنگرزی بافت و سایر زیر انداز‎ها است.

در گرایش مرمت و تکمیل بیشتر به تکنولوژی فرش می‎پردازد؛ یعنی دانشجو با الیاف، رنگ، رنگرزی شیمیایی و سنتی، انواع بافت، دارکشی فرش، انواع گره ( که نماد فرش است)، نحوه حفظ کیفیت و ابعاد فرش و مرمت فرش آشنا می‎شود 

در گرایش‎ طراحی، دانشجو درباره انواع مختلف نقش‎های قالی‎های ایرانی اطلاعات گسترده‎تری به دست می‎آورد و درباره طراحی قالی و تا حدودی گلیم آموزش می‎بیند.

در گرایش رنگرزی دانشجو با نحوه رنگرزی شیمیایی و سنتی آشنا می‎شود و در زمینه شیمی تجزبه، تکنولوژی رنگ و شیمی و تکنولوژی مواد رنگرزی اطلاعاتی به دست می‎آورد.

در گرایش بافت نیز دانشجو به طور تخصصی‎تر به بافت قالی می‎پردازد و انواع گره‎ها و بافت‎ قالی را آموزش می‎بیند.

در گرایش سایر زیر اندازها نیز دانشجو بافت گلیم، سوماک، زیلو، گبه و سایر زیرانداز‎ها را آموزش می‎بیند و با نحوه مرمت گلیم، جغرافیا و نقوش نمادهای گلیم و سایر زیراندازهای سنتی ایران آشنا می‎شود.

معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

توانایی‎های لازم :

دانشجوی این رشته باید فردی خلاق، نوآور و علاقه‎مند به هنر و صنعت فرش باشد. دانشجویی که بدون هدف رشته کارشناسی فرش را انتخاب کرده باشد، پس از فارغ‎التحصیلی جـایـگاهی در صـنعت فـرش نـخواهـد داشت، در نقطه مـقابل نـیز دانشجویانی هستند که با علاقه و پشتکار بسیار به این رشته آمده‎اند و به دنبال آموزش و بهبود کیفیت هنر فرش هستند و قدم‎های موثری نیز در این زمینه برداشته‎اند.

همچنین کارشناس فرش باید از تاریخ هنرهای دستی و بومی، بخصوص هنر فرش‌بافی آگاهی داشته باشد وبه یاری ذوق هنری، طرح‎هایی ارائه دهد که هم از اصالت بومی و هم از نوآوری برخوردار باشد.

معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

موقعیت شغلی در ایران :

در کشور ما، هیچ کالایی از نظر ارزش افزوده مشابه فرش نیست. زیرا از یک سو، مواد اولیه فرش در ایران تهیه می‎شود و از سوی دیگر، فرش دست‎بافت ایرانی در بازارهای جهانی دارای ارزش مادی بسیار زیادی است.به همین دلیل در حال حاضر، بسیاری از مراکز خصوصی و دولتی هستند که به دنبال فارغ‎التحصیلان این رشته می‎گردند که در زمینه طرح، رنگ و بافت مهارت و خلاقیت داشته باشند.

عده‎ای از فارغ‎التحصیلان نیز به عنوان مشاور بازرگانان فرش فعالیت می‎کنند یا خودشان در زمینه تولید فرش یا صادرات فرش سرمایه‎گذاری کرده و در این زمینه فعالیت می‎کنند و بالاخره تعداد قابل توجهی نیز این هنر را در مراکز کار و دانش آموزش می‎دهند.

معرفی رشته کارشناسی فرش | زمینه های شغلی

درس‌های این رشته در طول تحصیل :

دروس مشترک در گرایش‌های مختلف فرش :

  • شیمی عمومی
  • هندسه نقوش در هنرهای سنتی ایران
  • هنر در تمدن اسلامی
  • آشنایی باهنر در تاریخ
  • کارگاه طراحی پایه
  • تاریخ فرش
  • عکاسی
  • جامعه‌شناسی فرش
  • آشنایی با هنرهای سنتی ایران
  • کارگاه بافت قالی
  • شناخت و ارزیابی فرش دست‌بافت
  • اصول رنگرزی
  • کارگاه طراحی سنتی
  • آشنایی با مواد اولیه و ابزار
  • کارگاه مرمت و نگهداری قالی
  • کنترل کیفی استانداردهای فرش
  • پژوهش در فرش ایران
  • جغرافیای فرش
  • سیر تحول و تطور نقوش و نمادها در هنرهای سنتی
  • علوم الیاف
  • ریسندگی
  • زیبایی‌شناسی فرش ایران
  • اقتصاد فرش ایران

دروس تخصصی گرایش طراحی :

  • کارگاه طراحی گلیم و سایر زیراندازها
  • بررسی طرح‌ها و نقوش قالی ایران
  • کارگاه طراحی قالی
  • کارگاه نگارگری
  • کارگاه رنگ و نقطه
  • شناخت انواع مختلف نقوش قالی‌های ایرانی

دروس تخصصی گرایش مرمت و تکمیل :

  • آشنایی با اصول غبارگیری و شستشوی فرش
  • بررسی طرح‌ها و نقوش قالی ایران
  • کارگاه بافت گلیم
  • کارگاه بافت قالی
  • مرمت و نگهداری گلیم و سایر زیراندازها
  • مرمت قالی
  • شناخت مواد ویژه مرمت قالی
  • کارگاه رنگرزی سنتی
  • کارگاه رنگرزی شیمیایی

دروس تخصصی گرایش رنگرزی:

  • کارگاه رنگرزی سنتی
  • کارگاه رنگرزی شیمایی
  • شیمی تجزیه و آزمایشگاه
  • شیمی و تکنولوژی مواد رنگرزی و آزمایشگاه تکنولوژی رنگ
  • فیزیک الیاف و آزمایشگاه

دروس تخصصی گرایش سایر زیراندازها:

  • کارگاه بافت گلیم
  • کارگاه بافت سوماک
  • کارگاه بافت زیلو
  • کارگاه بافت گلیم‌های یک رو
  • کارگاه بافت گبه‌ و سایر قالی‌های ایلیاتی
  • کارگاه بافت طراحی گلیم و سایر زیراندازها
  • کارگاه مرمت و تکمیل انواع گلیم و سایر زیراندازها
  • جغرافیای گلیم و سایر زیراندازها
  • بررسی نقوش ونمادها در گلیم و سایر زیراندازهای سنتی ایران
  • پژوهش در نقش و رنگ گلیم و سایر زیراندازهای ایران

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *